Κυριακή, 9 Νοεμβρίου 2014

Το άρθρο του αγαπημένου φίλου του Δικτύου μας Χούμπερτ Αιχάιμ.

http://www.goethe.de/ins/gr/el/lp/kul/dug/gie/20426853.html

Λαγούμι – δίκτυο αλληλεγγύης
Δράση αλληλεγγύης του Λαγουμιού το Μάρτιο 2014

Πέραν από τους θορύβους της πολιτικής, τα σκάνδαλα, τις απεργιακές κινητοποιήσεις των συνδικάτων και την μεμψίμοιρη διάθεση των δυσαρεστημένων, υπάρχει μια άλλη Ελλάδα στην οποία έχει δοθεί μέχρι τώρα πολύ λίγη προσοχή από τα – κατά τα λοιπά – φλύαρα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Σε πολλές ελληνικές πόλεις έχουν δημιουργηθεί δίκτυα αλληλεγγύης τα οποία έχουν κάνει σημαία τους την παροχή βοήθειας σε συμπολίτες τους που δοκιμάζονται εξαιτίας της κρίσης. Η ελληνική γενναιοδωρία, μια από τις μεγάλες αρετές του ελληνικού λαού, μπορεί να οδηγήσει τη χώρα στην έξοδο από την κοιλάδα της δυστυχίας. Ο Hubert Eichheim επισκέφτηκε ένα από αυτά τα δίκτυα στη νότια Αθήνα.


Hubert Eichheim Αφήνοντας την Αθήνα και τη στενωπό της πολυσύχναστης Λεωφόρου Βουλιαγμένης με κατεύθυνση προς τα Νότια, ακολουθούμε για περίπου 5 χλμ. τα όρια της Ηλιούπολης, μιας συνοικίας που εκτείνεται στα αριστερά της λεωφόρου μέχρι ψηλά στον Υμηττό. Με περίπου 130.000 κατοίκους η Ηλιούπολη είναι ολόκληρη πόλη, έχει δικό της Δημοτικό Συμβούλιο με Δήμαρχο, δημόσιες υπηρεσίες και τοπικούς φορείς. Εδώ δεν υπάρχει βιομηχανία (μονάχα λίγες εμπορικές επιχειρήσεις) και το αεράκι της κοντινής θάλασσας καθαρίζει την ατμόσφαιρα. Έτσι η Ηλιούπολη αποτελεί προσφιλή συνοικία για ανθρώπους που εργάζονται στο κέντρο της Αθήνας.
Στη δεκαετία του πενήντα σχεδιάστηκαν φαρδιοί δρόμοι τεσσάρων λωρίδων, ενώ οι εργολάβοι αντικατέστησαν τις ταπεινές μονοκατοικίες με φροντισμένες και καλαίσθητες πολυκατοικίες. Έτσι η συνοικία είναι σήμερα μια καλοσχεδιασμένη και περιποιημένη γειτονιά, μιας αρκετά ευκατάστατης μεσαίας τάξης. Στα καφενεία και στα εστιατόρια γύρω από την ολοστρόγγυλη Πάνω Πλατεία συνωστίζονται όχι μόνο τα Σαββατοκύριακα νοικοκυραίοι και καλοντυμένοι νέοι. Το επιβλητικό Δημαρχείο και το «Μουσείο Αντίστασης» προσδίδουν στην Πλατεία ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα. Στην αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσείου πραγματοποιούνται μάλιστα πολιτιστικά προγράμματα, όπως για παράδειγμα η παράσταση «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» που ανέβηκε πρόσφατα. Εντυπωσιακός ήταν ο τρόπος με τον οποίο διευθετούνταν η είσοδος των θεατών: Όλοι σχεδόν οι επισκέπτες έδιναν κατά την είσοδό τους από μια πλαστική σακούλα η οποία περιείχε είδη πρώτης ανάγκης, όπως ζάχαρη, ρύζι, φασόλια, ελαιόλαδο, φρυγανιές, αναψυκτικά, μέχρι και απορρυπαντικά. Είχαμε βρεθεί σε εκδήλωση του δικτύου αλληλεγγύης Λαγούμι, στόχος του οποίου είναι να βοηθήσει έμπρακτα τους ανθρώπους που βρέθηκαν λόγω της κρίσης σε ανάγκη. Και μάλιστα χωρίς μετρητά!
Λαγούμια ονομάζονται οι υπόγειες στοές που σκάβουν οι τυφλοπόντικες για να μαλακώσουν το σκληρό υπέδαφος. Μια ομάδα με επικεφαλής τους δασκάλους Σπύρο Γάκη, Σάκη Αδαμόπουλο και Μαρίνα Ευαγγέλου ίδρυσαν το δίκτυο αυτό τον Φεβρουάριο του 2013. Παρατήρησαν ότι πίσω από το προσωπείο μιας τακτοποιημένης αστικής ζωής κρύβεται λόγω της κρίσης μεγάλη αθλιότητα. Τα θύματα αυτής της ανέχειας δεν τολμούν συνήθως να αφήσουν να γίνει προς τα έξω ορατή αυτή η οικονομικά και ψυχικά δυσχερής τους θέση.

Όαση συμπαράστασης

Εάν οι γονείς ή η μητέρα μιας μονογονεϊκής οικογένειας έρθουν ξαφνικά αντιμέτωποι με την ανεργία , εάν συνταξιούχοι υποστούν σημαντικές μειώσεις σε συντάξεις ή άλλα επιδόματα και πρέπει συγχρόνως να εξοφλήσουν δάνεια, ολισθαίνουν πολύ γρήγορα στα όρια της φτώχειας. Πολλοί δεν ξέρουν τότε πώς να το αντιμετωπίσουν και πώς να ζήσουν μια αξιοπρεπή ζωή, όταν η ΔΕΗ διακόψει την παροχή ρεύματος, όταν δεν υπάρχουν χρήματα για τη θέρμανση και το φροντιστήριο των παιδιών.
Τετάρτη απόγευμα έκανα μια βόλτα με τον Σπύρο στην εβδομαδιαία λαϊκή αγορά βιολογικών προϊόντων. Οι έμποροι τον γνωρίζουν όλοι, του λένε τα προβλήματά τους, όπως ο Γρηγόρης από το Ναύπλιο που ενώ πούλησε πολύ λίγα όλη την ημέρα, πρέπει να αφαιρέσει από τα πενιχρά έσοδα τα καύσιμα και τους φόρους. Παρ΄ όλα αυτά γεμίζει μια σακούλα με πορτοκάλια και λεμόνια. Αργότερα περνάνε η Δήμητρα και ο Βαγγέλης από την ομάδα βοηθείας του Λαγουμιού και μαζεύουν τις γεμάτες σακούλες και τις βάζουν σε ένα αυτοκίνητο. Εμείς είμαστε ήδη καθ΄ οδόν στα κεντρικά γραφεία του Λαγουμιού. Για τους σκοπούς της πρωτοβουλίας έχουν νοικιαστεί τρία μικρά καταστήματα το ένα δίπλα στο άλλο. Δύο από αυτά χρησιμοποιούνται ως αποθήκη και γραφεία, ένα κάπως μεγαλύτερο αποτελεί χώρο συνεδριάσεων και επιμόρφωσης. Από οικοδομική ξυλεία φτιάχτηκαν ράφια για την αποθήκευση των αγαθών και καλύφτηκαν με πανί. Όλος ο εξοπλισμός, συμπεριλαμβανομένων των υπολογιστών και του φωτοτυπικού, είναι δωρεές.
Στο γραφείο χτυπά το τηλέφωνο, καλεί μια μητέρα που το αγόρι της έχει έντονο πονόδοντο. Ο Σπύρος τηλεφωνεί σε έναν οδοντίατρο που έχει υποσχεθεί δωρεάν περίθαλψη. Εν τω μεταξύ στέκεται μια νεαρή γυναίκα μπροστά στο γραφείο. Ζητά περίθαλψη από το Λαγούμι. Η τριαντάχρονη μητέρα μονογονεϊκής οικογένειας με δύο παιδιά σχολικής ηλικίας πληρώνει 300 € ενοίκιο. Τα έσοδα της καθαρίστριας δεν τους αρκούν. Τα στοιχεία της γράφονται σε ένα τετράδιο. Ήδη περιέχει 400 ονόματα. 23% από αυτούς είναι αλλοδαποί. Όποιος παίρνει βοήθεια, πρέπει με τη σειρά του να προσφέρει τις υπηρεσίες του, εφόσον βέβαια είναι σε θέση. Η ομάδα βοηθείας επιστρέφει από τη βιολογική λαϊκή αγορά, αδειάζει τις περίπου 50 πλαστικές σακούλες με φρούτα και λαχανικά και μοιράζει το περιεχόμενο τους σε ίσα μέρη για τους απόρους.
Το Λαγούμι χρειάζεται πολλούς εθελοντές. Τα Σάββατα βρίσκονται 10 βοηθοί στη μεγάλη λαϊκή αγορά και 6 ομάδες των τριών ατόμων στα 7 σούπερ μάρκετ τη περιοχής. Κάθε μέρα μαζεύουν το απούλητο κρέας, ενώ το Σάββατο υπάρχει ακόμα και ψάρι που θα χάλαγε το Σαββατοκύριακο. Μια απογραφή έδειξε, ότι από εκατό πελάτες κάθε σούπερ μάρκετ οι εξήντα πέντε κάνουν μια δωρεά. Ομοίως επιτυχή εκτιμά το Λαγούμι και τη συμμετοχή γιατρών και οδοντιάτρων που προσφέρουν δωρεάν περίθαλψη, δικηγόρων και οικονομολόγων, που προσφέρουν συμβουλές χρέους, και ψυχολόγων που βοηθούν τους ψυχικά καταπονημένους.
Όσο ανακατανέμονται τα αγαθά που συγκεντρώθηκαν, μαζεύονται συνεχώς κι άλλα άτομα, ολόκληρο μελίσσι. Άνθρωποι έρχονται και φεύγουν, φέρνουν ή παίρνουν κάτι μαζί τους. Μερικοί στέκονται μπροστά στα καταστήματα και κουβεντιάζουν. Τα παιδιά τριγυρνάνε ανάμεσα στους μεγάλους. Δύο μαθητές περιμένουν τον φροντιστή τους, έναν άνεργο μηχανολόγο που διδάσκει μαθηματικά.
Είναι προφανές ότι οι άνθρωποι έρχονται ευχαρίστως εδώ, όχι μόνο επειδή βρίσκουν κάποιον να τους ακούσει, αλλά και λόγω της άνετης ατμόσφαιρας χωρίς γραφειοκρατικές διακρίσεις. «Για μένα είναι μια όαση», λέει μια γυναίκα που στο σπίτι της φαίνεται να μην έχει μόνο οικονομικά προβλήματα. Αρχή του Λαγουμιού δεν είναι μόνο να τρέφονται επαρκώς όσοι βρίσκονται σε ανάγκη, αλλά και να αποκατασταθεί η ένταξή τους στο κοινωνικό πλαίσιο και η ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους.

Για τους εμπνευστές του Λαγουμιού η δουλειά που συσσωρεύεται ξεπερνά μερικές φορές τις δυνατότητές τους. Σκοπός δεν είναι μόνο η συλλογή δωρεών (τρόφιμα, ρούχα, παιχνίδια) και η παροχή υπηρεσιών, αλλά επιπλέον και η δίκαιη διανομή των αγαθών στους πάσχοντες, η διατήρηση επαφής και επικοινωνίας με τα δίκτυα των γειτονικών κοινοτήτων (Βύρωνας, Αγ. Δημήτριος κλπ.) και η επιμέλεια της διαδικτυακής πύλης. Οι «τυφλοπόντικες» του Λαγουμιού πέτυχαν μέσα σε μόλις έναν χρόνο εκπληκτικούς στόχους: όχι μόνο βοηθήθηκαν οι από την κρίση πλέον αναξιοπαθούντες, αλλά πέρασε στη γνώση ενός μεγάλου μέρους των πολιτών της Ηλιούπολης το τι είναι σε θέση να επιτύχει η κοινωνία των πολιτών.
Είναι προφανές ότι οι άνθρωποι έρχονται ευχαρίστως εδώ, όχι μόνο επειδή βρίσκουν κάποιον να τους ακούσει, αλλά και λόγω της άνετης ατμόσφαιρας χωρίς γραφειοκρατικές διακρίσεις. «Για μένα είναι μια όαση», λέει μια γυναίκα που στο σπίτι της φαίνεται να μην έχει μόνο οικονομικά προβλήματα. Αρχή του Λαγουμιού δεν είναι μόνο να τρέφονται επαρκώς όσοι βρίσκονται σε ανάγκη, αλλά και να αποκατασταθεί η ένταξή τους στο κοινωνικό πλαίσιο και η ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους. Γι αυτό υπάρχουν οι θεατρικές παραστάσεις και τα μειωμένα εισιτήρια για άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Για τους εμπνευστές του Λαγουμιού η υλικοτεχνική υποστήριξη ξεπερνά μερικές φορές τις δυνατότητές τους. Σκοπός δεν είναι μόνο η συλλογή δωρεών (τρόφιμα, ρούχα, παιχνίδια) και η παροχή υπηρεσιών, αλλά επιπλέον και η δίκαια διανομή των αγαθών στους πάσχοντες, η διατήρηση επαφής και επικοινωνίας με τα δίκτυα των γειτονικών κοινοτήτων (Βύρωνας, Αγ. Δημήτριος κλπ.) και η επιμέλεια της διαδικτυακής πύλης. Οι τυφλοπόντικες του Λαγουμιού πέτυχαν μέσα σε μόλις έναν χρόνο εκπληκτικούς στόχους: όχι μόνο βοηθήθηκαν οι από την κρίση πλέον αναξιοπαθούντες, αλλά πέρασε στη γνώση ενός μεγάλου μέρους των πολιτών της Ηλιούπολης το τι είναι σε θέση να επιτύχει η κοινωνία των πολιτών.

Ελαφρώς συντομευμένη εκδοχή της πρώτης δημοσίευσης στη εφημερίδα Griechenland Zeitung και στη ιστοσελίδα του diablog.eu – ελληνογερμανικές συναντήσεις.
Ο Ηubert Eichheim εργαζόταν για τα Ινστιτούτα Goethe στη Αίγυπτο, το Λίβανο, τη Κίνα, τη Γαλλία και τέλος στην Ελλάδα, όπου ζει πλέον ως αρθρογράφος.

© Hubert Eichheim και Goethe-Institut Ελλάδας/Σύνταξη ηλεκτρονικών δημοσιεύσεων
Σεπτέμβριος 2014

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου